COLUMN
BRUGGELING LAWRENCE MALSTAF IN DE BRAKKE GROND

Kunstenaar Lawrence Malstaf (1972) is in het buitenland beter bekend dan in zijn geboortestad. Zijn installaties waren te zien in Parijs, Barcelona, Copenhagen en Wenen, en krijgen thans onderdak in De Brakke Grond in Amsterdam. Naar aanleiding hiervan besteedt Canvas vanavond (donderdag 8 april) aandacht aan de Bruggeling in het programma Voetzoeker.

Het is geen kleine tentoonstelling daar in Amsterdam. Vrijwel alle ruimtes van De Brakke Grond worden ingenomen voor de wondere wereld van Lawrence Malstaf. Een wereld waarin je de gekste ervaringen te wachten staan. Enig minpunt : veel installaties werkten gewoon niet toen wij er waren. Maar met een beetje fantasie lukt het wel om je een beeld te vormen van de jonge kunstenaar, consciëntieus opgevoed door zijn strenge vader, ver van Bellewaerde- en Meifoortoestanden, en zoiets wreekt zich natuurlijk na de adolescentie.

De tentoonstelling combineert dan ook de geneugten van een wetenschappelijk pretpark als New Metropolis (Nemo) met die van de hedendaagse beeldvorming. Persoonlijk ben ik niet zo tuk op het woord kunst als het om dit soort creatieve speeltjes gaat, maar het is ook niet de bedoeling om hier de hele discussie rond de nazaten van Marcel Duchamp over te doen, mijn mening doet er gewoon niet toe : dit is KUNST. Basta. Overigens, schreef ene Willy Vynck op ons Forum onlangs niet het volgende : 'De discussie is niet of het kunst is. Het gaat erom of je er iets aan hebt. Word je bij de keel gegrepen? Sta je erbij te schreien? Word je er stil van? Of wil je vlug terug naar huis?'

Bij het binnenkomen zie je een koord dansen met een stoel om zich heen. We begrijpen dat we midden in de installatie terechtgekomen zijn. Het koord had zich eerst langzaam rond de stoel gesponnen en zijn draaisnelheid geleidelijk aan verhoogd tot hij ermee kon dansen. Even verder in de ruimte staat een plastic zuil met een deurtje (zie foto rechts). De toeschouwer wordt verzocht naar binnen te gaan, plaats te nemen in de zetel en op de knop te drukken. Dat doe je dan en zo kom je terecht in een sneeuwstorm van piepschuim-balletjes, tot je weer op de knop drukt en de machinerie stilvalt. Voor een volgende 'ervaring' moet je enkele bordjes in een zuigende zuil gooien en onder die zuil gaan liggen om de bordjes te zien dansen tot ze mekaar stuk kaatsen en de scherven naar beneden vallen.

Allemaal zotte, pretparkachtige attracties dus, Panamarenko à gogo. Malstaf, zo lazen we in NRC Handelsblad, houdt van wetenschap en technologie, maar wil dat niet etaleren want het gaat hem om de ervaring : "Onzichtbare mechanismen beïnvloeden ons : geluids- en luchtvervuiling, airconditioning, vibratie, jetlag, magnetische straling. Ik ben gefascineerd door de bijproducten : gezoem van neonlicht of de computer, de luchtdruk in de metro. Het lichaam moet zich voortdurend heraanpassen in een lange of korte tijdsspanne. We hebben voor dit soort 'ruis' geen werkelijke vocabulaire ontwikkeld. Zulke toevalligheden wil ik voelbaar maken."

Zo'n spiegel waarin je lichaam helemaal vervormd wordt, werd vroeger op de Meifoor gewoon gezien als entertainment, maar in zo'n tentoonstellingsruimte met zwarte wanden, zonder oliebollengeurtjes, Monaco-gekwetter en uitnodigende sirenes ligt dat anders. Hoé anders, dat hangt volledig van jezelf af. Als je -zoals ik- je schouders ophaalt voor dit soort flauwekul, ben je meteen verloren. Je moét geloven in de integriteit van de kunstenaar of je hebt er weinig aan. Gelukkig leveren de installaties ook soms mooie beelden op.

Voor het kunstwerk 'Shrink' moet je in een plastic zak kruipen om vervolgens vacuüm verpakt te worden. Het ding werkte helaas niet toen wij er waren, maar op een videoscherm konden we zien welk leuk beeld zoiets opleverde. De foto hiernaast -met Malstaf zélf in vacuüm verpakking- zegt helaas niet zoveel. Een aanrader voor Corpus 2005, dat zeker. Véél installaties werkten overigens niet, daar in De Brakke Grond, maar met wat er wél werkte, waren we toch voor een klein uurtje zoet. Werden we bij de keel gegrepen? Niet echt. Stonden we erbij te schreien? Welneen. Werden we er stil van? Zeker niet. Of wilden we vlug terug naar huis? Niet bepaald. Was het de trip naar Amsterdam waard? Dat zeker.

Toen we thuiskwamen moesten we nog enkele piepschuimballetjes uit ons haar kammen. De 'ervaring' had ons achtervolgd.

E.B.

Foto's : De Brakke Grond

De tentoonstelling "Being in the middle' van Lawrence Malstaf loopt nog tot 16 mei 2004 in het Vlaams Cultuurhuis De Brakke Grond te Amsterdam.

Reageer hier op dit artikel. Lees uw bijdrage in ons forum (boven)

Moon Art Gallery, 8 april 2004