COLUMN

GELETTERDE MENSEN

Gisteren stonden drie 'geletterde mensen' op het podium van de stadsschouwburg, drie schrijvers die in de loop der jaren (samen) al tientallen literaire prijzen gewonnen hadden. Hun boeken worden geprezen door kranten en tijdschriften die zichzelf graag als kwaliteitsvol aanprijzen. Samen met Behoud de Begeerte hebben ze van deze schrijvers vedetten gemaakt. Zo'n avondje 'Geletterde Mensen' maakt deel uit van de strategie.

Het zijn dezelfde kranten en tijdschriften die ook de romans van Pieter Aspe bejubeld hebben (en nog steeds bejubelen). Als er sinds Aspe op tv één iets duidelijk geworden is, dan is het dat er van de vermeende wereldklasse van deze auteur weinig aan is. Knack, De Morgen, Humo, De Standaard : alle hebben ze zich laten vangen door de gezwinde schrijfstijl van de Bruggeling. Een gedegen plot werd onbelangrijk.

De reputaties van Knack, De Morgen, Humo en De Standaard hebben een flinke deuk gekregen door dit misplaatste chauvinisme. Als ook de pulpbladen zich al op de misdaadauteur storten, dan weet je het wel. Begrijp me niet verkeerd, ik ben blij dat onze stadsgenoot zoveel succes oogst, maar sta me toe zijn werk niet tot de betere literatuur te rekenen. Wie de boeken van Aspe wereldklasse noemt, heeft ze niet alle vijf op een rij.

Daarom ben ik op mijn hoede voor de adviezen van deze kwaliteitsbladen. Zij zijn het die ook de drie 'geletterde mensen' gemààkt hebben die gisteren in de stadsschouwburg optraden : Erwin Mortier, Bart Moeyaert en Adriaan Van Dis. Deze laatste was al een tv-vedette voor hij bekend werd als schrijver, zijn charmant-erudiete flair sloeg aan in bourgeoismiddens. Bart Moeyaert en Erwin Mortier hebben hun naam vooral te danken aan de hang naar nostalgie die het bij onze critici uitstekend doet. Hun nichterigheid zal ook wel bijgedragen hebben tot hun succes; het literaire wereldje is een fluitenkransje geworden.

Moeyaert en Mortier zijn meesters van de lyrische epiek, ze hebben een heel behoorlijke stijl, maar hebben weinig te vertellen dat (mij) raakt. Geen 'normaal' kind dat de werken van Moeyaert leuk om lezen vindt, maar door de veel oudere critici wordt hij wél geprezen als koning van de jeugdliteratuur. Zo gaat dat nu eenmaal.

Het probleem met al die 'invloedrijke' media is dat ze allemaal ongeveer dezelfde smaak hebben : De Morgen, De Standaard, Knack en nu zelfs Humo, ze gaan allemaal dezelfde toer op : ze kiezen voor goedgeschreven maar complex gestructureerde pulp uit vrees de bal mis te slaan.

Gelukkig overspoelen de kranten ons tegenwoordig met wereldliteratuur voor een prikje, zodat we er voortdurend aan herinnerd worden dat er een tijd geweest is dat schrijvers wél iets te vertellen moesten hebben en dat we ons niet als de wiedeweerga naar de boekenwinkel moeten reppen telkens zich een nieuw wonder van de Nederlandse literatuur aandient.

Eveline Debusschere

Reageer hier op dit artikel. Lees uw bijdrage in ons forum (boven)

Moon Art Gallery, 29 maart 2004