Ook Border dingt mee naar de Camera Novoprijs. Het is een film waarvan de beelden als puzzelstukjes aangebracht worden en waarin geen woord gesproken wordt. Het gegeven speelt zich af in een vluchtelingenkamp aan de met prikkeldraad omheinde grens tussen Armenië en Azerbeidzjan. Daar hoeden ze koeien en geiten om in hun levensonderhoud te voorzien. Ze bouwen er ook huizen, want het ziet ernaar uit dat de terugkeer naar hun dorpen niet voor morgen is. Het leven is er hard en er wordt ook zelden gelachen of plezier gemaakt, zelfs niet met de fles wodka binnen handbereik.

Border zou je kunnen beschouwen als een documentaire over de levensomstandigheden van Armeense vluchtelingen, waarin een verhaal verweven werd over een drachtige buffel die meermaals uit haar stal ontsnapt, maar aan de grens telkens vaststelt dat ze niet verder kan. Waarna ze weer opgepikt wordt door de vluchtelingen. Op het einde van de film zien we dat ze toch het prikkeldraad heeft kunnen doorbreken, maar ze heeft het niet overleefd. Ze heeft dan wel al een kalf gebaard.

Omdat ik niet erg thuis ben in de boerenstiel, zou het kunnen dat bepaalde zaken me ontgaan zijn. Zo vraag ik me af wat die buffel daar tussen de koeien en de stieren komt te doen. In een andere recensie las ik dat het om een stier ging (en niet om een buffel, zoals in de aankondiging staat) en dat we in de slotscène een koe zagen die net gekalfd had. Waaruit de recensent afleidde dat de stier eigenlijk telkens op zoek ging naar zijn lief en hierdoor symbool stond voor het verlangen van de vluchtelingen om naar hun dorp terug te keren.

Veel vragen dus, waar de jury van Camera Novo in haar rapport ongetwijfeld antwoorden op zal geven. Ondanks alle onduidelijkheden vond ik dit een zeer aangrijpende film, met prachtige natuurbeelden van een niet zo prachtig landschap en een mooi portret van een gemeen-schap lotgenoten die de dag van hun terugkeer naar het eigen dorp afwachten. Wie een goeie neus heeft kan zelfs de plattelandsmest ruiken.

(AK, 160310)