Istanbul is dit jaar Culturele Hoofdstad en de stad is ook ruim vertegenwoor-digd op Cinema Novo, dat focust op Turkije. Eergisteren zag ik de film Crossing the bridge in de Lumière, een documentaire die 'the sound of Istanbul' in kaart brengt. Gids is Alexander Hacke van Einstürzende Neubauten, een fantastische Duitse undergroundband. Hacke was drie jaar geleden te gast in de Magdalenazaal, waar hij een concert gaf met The Tiger Lillies, maar dit geheel terzijde. The bridge waarover sprake in de titel is uiteraard die over de Bosporus, die de oude stad met de nieuwe verbindt.

Aan Crossing the border houd ik vooral een innerlijke gloed over die me nog meer doet verlangen naar mijn uitstap naar Istanbul binnen enkele weken. Ik had uiteraard al gelezen over het kosmopilitische karakter van deze stad en had al enkele documentaires bekeken waaruit ik kon afleiden dat ik er niet van honger zal omkomen, maar wat ik in deze prent van Fatih Akin te zien kreeg, oversteeg mijn stoutste verwachtingen. "Hier botsen de westerse en oosterse culturen niet, maar gaan ze hand in hand", werd enkele keren gezegd en dat bleek ook uit de beelden en vooral uit de muziek.

Ik heb niet alle namen onthouden van de vele Turkse 'sterren' langs wie Hacke ons gidste, maar de plaatselijke Raymond van het Groenewoud heet daar Erkin Koray, die benadrukte dat rock sinds de jaren negentig het muziekleven in Turkije domineert. "Aanvankelijk vonden ze mij te extreem en had ik een slechte reputatie," zei hij, "maar ondertussen word ik door zowat iedereen geaccepteerd." Ook de rapper Ceza, die sneller rapte dan Tuitert kan schaatsen, maakte een grote indruk. Zijn grootste fan was zijn vader, die hem enkele jaren geleden nog verweten had dat hiphop geen muziek was, maar dat misverstand ondertussen had ingezien, want "het genre was ongetwijfeld dé muziek van de eenentwintigste eeuw".

We kregen ook een derwisj te zien, die ons uitlegde dat die bloempot op zijn hoofd het graf voorstelt, dat zijn sikje de grafsteen was en zijn kleed de lijkwade. Waar ik ook niet op gelet had in de Stadsschouwburg, enkele weken geleden, was dat de derwisjen hun ene hand naar omhoog hielden (om contact te zoeken met God) en hun andere hand naar beneden (om dat contact door te geven aan het publiek).

We maakten ook een zigeunerjam mee in een café, een huwelijksfeest op straat en een opnameconcert van de Koerdische zangeres Aynur in een leegstaand Turks badhuis. Zeer populair zijn Orhan Gencebay en Sezen Aksu. We volgden enkele straatmuzikanten die protestliederen zongen en Müzeyyen Senar vertelde dat ze is beginnen zingen omdat ze stotterde. Ik moest aan Arno denken.

Ik vond dit een uitstekende documentaire die vooral duidelijk maakte dat Istanbul sowieso al een moderne cultuurstad is, waar meer te beleven valt dan sightseeing langs koepels en minaretten. Dat er in de straten ook geblowd wordt en dat er ook hoertjes paraderen, had ik niet meteen tot de mogelijkheden gerekend. Istanbul, here I come!

(JM, 150310)